سه شنبه , 2 سپتامبر 2014
خانه / اشکانیان / سکه های اشکانیان

سکه های اشکانیان

سکه های اشکانیانسکه‌نگاره‌ای از ارشک یکم

سکه های اشکانی از دو رسم الخط یونانی و پهلوی اشکانی و از جنس نقره به نام ُابول و دراخما (درخمی، درهم) و دیگری از جنس برنز (کالکوی) که کوچکترین آن اندازه یک عدس به وزن نیم گرم و بزرگترین آن بیش از چهل گرم می باشد اما تنها یک مورد سکه های طلای اشکانی متعلق به ونن اول در یک حفاری در ارمنستان دیده شده است سکه های نقره و برنز پادشاهان اشکان از مهمترین و گرانبها ترین اسناد و مدارک تاریخ، فرهنگ و شاهکار هنری ایرانیان به حساب می آید.

بر روی سکه ها تصاویر حقیقی شاهان اشکانی به زیبایی دیده می شود. بر پشت سکه های برنزی اشکانی که از تنوع شگفت آوری برخوردار است به علت آزاد اندیشی و دموکراسی مهوری این خاندان معظم مظاهر و نشانه های مذهبی و فرهنگی نقاط مختلف این امپراتوری پهناور را به خوبی انعکاس داده است. چون شاهان دست نشانده و حاکمان هر ایالت اختیار داشتند بر اساس باورهای مذهبی و عقاید و فرهنگ مردم آن دیار مبادرت به ضرب سکه نموده که در بین اقشار مختلف مردم کاربرد داشته و از لحاظ تصاویر و مضامین بسیار متنوع هستند.

سکه های پارتیان

 

 

سکه فرهاد دوم، ضرب‌شده در ضراب‌خانه سلوکیه در کنار دجله؛ در پشت سکه به زِبان یونانی نوشته شده‌است:ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΡΣΑΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ به معنای: پادشاه بزرگ اشکانی، بَرنده پیروزی

بر روی سکه ها القاب و عناوین شاهان به صورت عادل، نیکوکار، دوستدار پدر، دوست دار برادر، خودمختار، پیروز، نامدار، شاه بزرگ ارشک، دادگر، خدا پدر، دادگستر، فاتح، خدا دیده می شود که ان القاب از هر جهت مبین منش و اخلاق پارتیان دلیر و آزاده می باشد.سکه های پارتی اسناد و مدارک گرانبهائی می باشند که نه تنها وضع پولی و اوضاع اقتصادی آن روزگاران را معرفی می نمایند، بلکه گنجینۀ بی نظیری است که تاریخ پنج قرن شاهنشاهی بزرگ ایران را از جهات مختلف می شناساند.این قطعات کوچک فلزی کنده کاری شده که تعداد زیادی از آنها در زمرة شاهکارهای هنری ایران و دنیای قدیم است، جلوه ای از تمدن و فرهنگ و اقتصاد پارتها بشمار می رود. اصول پولی دولت پارت بر نقره بود و تناسب فلزات را در این دوره نمی توان بطور دقیق تعیین نمود. آنچه مسلم است پارتها سکه زر بکار نمی بردند و معاملات و داد و ستد بوسیله سکه های سیمین و مسین و مفرغی انجام می گرفت . محتمل است که سکه زرین مانند مدالی در جشن ها و اعیاد مورد استفاده قرار می گرفت، اما تا کنون سکه زرینی بدست نیامده است.دولت پارت برای تسهیل در داد و ستد و امور تجاری برای پرداخت پول خود ترتیب نوینی اتخاذ ننمود.

طراحی سکه اشکانیسکه مهرداد دوم.

بلکه مبنای پولی کشور را به همان ترتیب دوران پیشین که سلوکیها در مورد پول خود داشتند، قرار داد . این ترتیب که تا حد زیادی قابل مقایسه با پول روسیها بود . موجب توازن در معاملات بین آن دو کشور گردید و در پیشرفت حیات اقتصادی ایران موثر بود . زیرا وضع شاهنشاهی پارت برای صدور انواع کالاها به غرب بخصوص به روم و واسطه بودن آن در تجارت شرق و غرب این توازن و اصل پولی را که بر پایه صحیح اقتصادی برقرار شده بود، ایجاب می کرد.سکه های اولیه دوران پارت و پول اصلی، درهم است که مرتب و به تناوب در ضرابخانه های مختلف و متعدد شاهنشاهی ضرب می گردید، و تقسیمات کوچکتر و کم وزن تر که عبارت بود از: سه ابول و دو بول. سکه های مسین و مفرغی برای معاملات و داد و ستد محلی در داخلۀ شهرها بکار می رفت و مورد استفاده قرار می گرفت.طی دوران پارتها در اوزان نیز تغییراتی دیده می شود . چنانکه درهم ها که در اوایل این دوره به وزن ۴گرم تا ۴/۳۰ گرم بودند از دوره سلطنت فرهاد چهارم تنزل وزن پیدا کرد و درحدود ۳/۹۰ گرم تا ۳/۶۰ گرم شد.چهاردرهمی برای اولین بار در دوره شهریاری مهرداد اول ضرب شد و وزن آن در حدود ۱۶ تا ۱۷ گرم بوده است.از سلطنت فرهاد چهارم وزن چهار درمی ها نیز کسر می شود و در دوره بلاش چهارم بوزن ۱۳ گرم می رسد، حتی اواخر دوران پارت به ۱۲/۵ گرم تنزل پیدا می کند . جنس نقره، چهاردرهمی ها در اوایل دوره پارت بسیار خوب ومرغوب بود ولی از اواسط قرن اول میلادی آن مرغوبیت را ندارد و جنس نقره پست است.

سکه اشکانیانسکه نقره بلاش پنجم – موزه رضا عباسی

ترتیب اوزان
چهاردرهم: ۱۶/۵۰ گرم
سه درهم:۱۳/۴ گرم
درهم:۴/۳ گرم
چهار ابول:۲/۸۰ گرم
سه ابول:۲/۰۴ گرم
دو ابول:۱/۲۳ گرم
یک ابول:۰/۵۵ گرم
سکه های برنزی بقطع و اندازه های بزرگ و کوچک و اوزان مختلف از ۱۳ گرم تا ۰/۷۰ گرم است.از دوره فرهاد اول تا زمان آخرین شاهنشاه پارت سکه های برنزی به وزنهای مختلف موجود است . بر سکه های برنزی در
یکطرف تصویر نیم رخ شهریان پارت بر پشت سکه ها نقوش مختلف وعلامات پارتی مانند ماه و ستاره ، نیم رخ
مهر، فرشتۀ بالدار، نیم رخ فرشته، علامت پیروزی، شاه ین، لنگر کشی، اسب، نیم تنه اسب، فیل، سرشیر، و سر
عقاب دژ، علامت فراوانی و بسیاری از نقوش متنوع دیگر نقر است.

بلوتوث مودم اینترنتی روغن شتر مرغ (پوستی)

درباره‌ی محمدرضا

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


6 − = سه

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>