Related Articles

10 Comments

  1. 1

    shayan-talesh

    سلام خسته نباشید بسیار جالب بود برام دستتون درد نکنه.کاش صدا وسیمایی برای تاتها وتالشها تاسیس میشد تااز این گویش هزاران ساله حمایت بشه .

    Reply
  2. 2

    ساغشکی

    گول زبان شناسی مشکوک غربی را نخورید

    همه این زبانها شامل گویشها و لهجه پارسی  فارسی است و از جمله خود فارسی دری که گویشی نوشتاری شده و رمسی  از خانواده پارسی/فارسی است.

     

    Reply
  3. 3

    یک الموتی

    درود بر شما .

    من یک الموتی ام و زبان ما دیلمی است که به اشتباه آن را تاتی مینامند البته شباهت های زیادی دارد.

    و مطمئنم یکی از نژاد هایی که تاکنون خیلی دست نخورده باقی مانده همین نژاد دیلمی است که به کاسی ها هم معروف اند و مرکز این نژاد در فاصله ی بین شرق گیلان و غرب مازندران و الموت می باشد.

    Reply
  4. 4

    سبحان

    سلام بر شما. مقاله عالی بود. میخواستم برای دادن اطلاعات بیشتر وازه های ذکر شده رو با کلمات ترکی امروزی مقایسه کنم. از اولین کلمه در اولین جدول شروع میکنم تا آخرین کلمه آخرین جدول. ضمن اینکه اول کلمه فارسی بعد معادل ترکی رو مینویسم و ازتون میخوام که اونو با وازه های معادل تاتی ذکر شده مقایسه کنید:

    جدول اول

    بام —– دام         بینی —– بورون         پایین —– آلْت/اَشاغی      پدر —– دَدَه/آتا     تلخ —– آجی    خانه —– إوْ

    خواهر —– باجی       دختر —– قِز    دروغ —– یالان     دیوانه —– دِلی/دَلی    زن —- آرواد   سفید —- آغ    سگ —- إیت

    گرگ —– گورد      مرغ —– تویووغ    نردبان —-  ـــ     روی-چهره —– اُوئز

    جدول آخر

    دست —- گول/ ألْ     بچه —– بالا    مانند-شبیه —– تای     پشت بام —– دام     شلوار کوتاه زنانه-دامن کوتاه —–(من شخصا نمیدونم فقط اینو میدونم که پیرهن زنانه میگن  تون/دون/ تونّوک/ دونّوخ)    حلق- لوله تنفسی —– خرخرا    راست وسربالا—-دیک /دوز    بشقاب-ظرف —– قاب/بشقاب(لازم به ذکره که بشقاب کلمه ترکی به معنای ظرف خالیه)     مرغ روی تخم خوابیده—- کولوک/کُک/کُه     عدس(کلمه عربی)—- عدس     تیز وبرّا—– ایتی      شل-سست —– لَش/شَل/شیل

       همونطور که ملاحظه کردید گویش قزوینی به زبان ترکی هم شباهت دارد به طوریکه نمیتوان با قطعیت گفت که این زبان تاتی است یا ترکی آن هم با چند کلمه. ضمنا یکی از اقوام درجه دو بنده به دلیل مسائل کاری ۲۰؛۳۰ سال پیش ساکن قزوین بود. شاهد عینی میگفت که قزوینیا ترکی حرف میزدن. البته چون بنده قزوین نرفتم نمیتونم با قطعیت حرف ایشون رو تایید کنم. به هر حال این شاهدا یکی دو تا نیستن.

    اما درمورد آستارا باید بگم که با تالش جداست و آستارا یه بخش ترک زبانه در یه منطقه و تالش یه بخش تالش زبانه تو یه بخش دیگه. اما اینو با قطعیت میگم چون از طایفه های ریشه دار آستارا هستم(ساسانیان). شاید قدیم این دو شهر یکی بودن ولی الان این طور نیست.

    به هرصورت نمیشه با برقراری شباهت بین سه چهارتا کلمه از چند گویش ثابت کرد که این گویشها یکین. همون طور که دیدین گویش قزوینی و تاتی و تالشی(جدول دوم) مثل ترکی با مقدار خیلی کمی اختلافه. حالا ما میتونیم بگیم که این زبان ها ریشه مشترک دارن؟ یعنی منظورم اینه که ترکی با تاتی ویا دیلمی یه ریشه دارن؟ چون اول مقاله گفته شد: یکی از آن نقاط  هم دشت قزوین و مناطق کوهستانی شمالی و جنوبی و غربی آنست که مسکن مهاجرین آریایی قرار گرفته و طایفه دیلم در آن مستقر گردیده است . از این رو می توان ادعا نمود که مردم قزوین در اصل آریایی و از خاندان دیلم بوده اند . اینکه سکنه قزوین را از دیلم دانستیم برای این است که زبان آنها نیز مانند زبان دیلم بوده ، یعنی همچون مردم رودبار و الموت کنونی گفتگو می کرده اند . آیا واقعا میشه گفت که اینا ریشه مشترک دارن؟ البته که نه. خودتون تارخ دانید و بهتر میدونید. اما نتیجه از دو حالت خارج نیست: با توجه به دلایل مقاله برای تاتی یا دیلمی خواندن گویش قزوینی و عرایض بنده ۱) قزوینی ها ترکی حرف میزنن ۲) قزوینی ها تاتی حرف میزنن.

    Reply
    1. 4.1

      سعید

      درود بر شما.در جواب نویسنده ضعیف و کم اطلاع این متن باید بگم که در اوستای هندیان توضیحاتی از ایران ویج امده و مشخص میکند که ایران ارییاییان ساکن هم داشته و همه مثل سکاها مهاجر نبودند.مقایسه زبان قزوینی انهم در چند لغت صحیح نیست.در جواب دوستم صبحان باید بگویم که مقایسه زبان التایی با تاتی هم چیزی را ثابت نمیکند زیرا اقوام در هم حل شده اند مثل زبانها ولیکن شهر سزگوا یا سکیز اباد نشان از ۱۰ هزار سال شهر نشینی و ارییایی بودن اقوام منطقه است.با توجه به پایتخت بودن قزوین وهجوم قزلباش ترکان در این مردم حل شدند چه بسا زودتر از ان مغولان دخل مردان شهر را اورده بودند.اما فرهنگ غنی فارس با همه تهاجمات پایدار ماند و نیازی به مقایسه با زبانهای دیگر ندارد.تات افتخار قزوین است وقدمتش در سرزمین خودش نیاز به اثبات ندارد.

      Reply
      1. 4.1.1

        سبحان

        سلام به شما… سلام به شما من نمی خواستم ثابت کنم که گویش قزوینی فارسیه یا ترکیه یا تاتیه. میخواستم بگم که مقاله با دلایلی سعی در اثبات مطالبش داشت؛ ما میتونیم با همون دلایل اونهارو انکار کنیم.

        در ضمن بنده سبحان هستم، دوست عزیزم صبحان نیستم. موفق باشید.

        Reply
  5. 5

    اسماعیل

    باسلام و خسته نباشید

    خیلی جالب بود و می خواستم بگم برخی از کلمات گویش تاتی با گویش بلوچی شباهت داشتن مثلاً واژه صورت در تاتی و بلوچی – دیم دلفظ میشه -*- مرغ خوابیده روی تخم مرغ در تاتی –  کولوک و در بلوچی – کوروک -*- پشت بام در تاتی – بُن و در بلوچی بان -*- واژه سفید در تالشی -اسپی در بلوچی – ِاسپیت -*- واژه خانه در تالشی – که و در بلوچی سراوان – کت -*- واژه زن در تالشی – ژن و در بلوچی – جَن -*- واژه پائین در تاتی – جیرا و در بلوچی – چیرا

    با تشکر از توجهتان..

    Reply
  6. 6

    میثم

    با سلام
    ممنون از اطلاعات خوبتون
    بنده از اهالی روستای هیر در بخش الموت قزوین هستم و با اطلاعاتی که شما قرار دادید و نیز تحقیقی که بنده کردم جالب است بدانید: جز در چند مورد که اشاره خاهم کرد کلماتی را که ما ادا می کنیم در جدول شما بود ولی بعضی از آنها را مثل تالشی ها ادا میکنیم- بعضی ها را مثل تات ها و بعضی ها را مثل قزوین که البته قزوینی اصی و بعضی واژه های مثال شما را هم گونه ای دیگر که در گویش های دیگر نیست. از تمام دوستان هم می خواهم به نویسنده احترام بگذارند و فارق از هر جهتی فقط نقد کنند نه بی ادبی و …
    مثلا بچه = وَچَه، چیلَه – مرغ خوابیده روی تخم = کُلک، کُرک – شُل= لسّ، شِل – پایین = جیر و بالا=جار – بینی=وینی – پدر= پِر، بَبِه – دختر= دِتَر، لاکو – تلخ=تَل، تلخه – دروغ=دورو – دیوانه=تور – زن=زِنه، زِنِکَه – سفید= سیفید، سیفیت،سیفتَه و ….
    قابل ذکره که گویش های منطقه دیلمان و اشکورات و شمال برای ما خیلی راحت تر قابل فهمه تا گویش های منطقه تاکستان و طالقان و … البته با تمام این تفاسیری که هست با تحقیقی که بنده نجام داده بودم منطقه دیلمان قدیم شامل کناره های دریای خزر یعنی از آذربایجان قدیم تا زنجان و قزوین و قسمتی از همدان و شمال تهران و مازندران و گلسان و خراسانهاست و حتی قسمتهایی از
    سمنان. که البته با حمله اعراب بعضی واژه ها در زبان ایرانیان قاطی شد و در جاهایی خیلی زیاد. در منطقه دیلمان هم همینطور ما چندین کلمه عربی هم در زان الموت داریم و متداول شده مثلا مطبخ=مدبق قدیف=حوله مقراض=قیچی و حتی کلمات ترکی هم در زبان ما هست مثل گردو=آغوز، اغوز-گِرکان و کلماتی که الان خاطرم نیست. به نظر بنده زبان مناطقی که عرض شد و شاید جاهای دیگر ایران تاتی از نظر اسم و دیلمی از منظر جغرافیایی است و زبان دیلمی باید همان زبان تاتی باشد البته با دخیل شدن فرهنگ های مختلف ملل دیگر و …
    با تشکر

    Reply
    1. 6.1

      کاوه آهنگر

      درود خدمت شما دوست عزیز و سپاس بابت دیدگاه مفیدتون.

      Reply

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

کليه حقوق اين سايت متعلق به تمدن ما بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلا مانع است.